maandag 28 januari 2013

Wat zijn de onderwijsbehoeftes van een dyslectisch kind?

De onderwijsbehoeftes van een leerling met dyslexie zijn:
  • Succeservaringen met lezen
  • Inzicht in spelling
  • Passende hulpmiddelen voor het lezen en de spelling
  • Aandacht en begrip
  • Klassemanagement en dyslexie
Het protocol dyslexie( protocol 2004) beschrijft uitgangspunten die een school in acht kan nemen bij het omgaan met dyslexie in de klas. Het zijn:
  • Geïntegreerde aanpak: Begeleiding vindt zo veel mogelijk plaats binnen de reguliere lessen. “daar waar de leerling het grootste gedeelte van de tijd doorbrengt, namelijk bij de verschillende docenten die de vakken verzorgen, is de meeste winst te behalen.” Bijkomend voordeel is dat andere leerlingen ook van de maatregelen profiteren: “veel maatregelen die voor dyslectici van belang zijn, komen alle leerlingen ten goede.”
  • Uitgaan van de leerling: Het is een “absolute voorwaarde voor een succesvolle begeleiding”. De begeleiding is een resultaat van overleg: wat is goed voor deze leerling.
  • De leerling is medeverantwoordelijk: Leerlingen hebben verschillende problemen en hebben op maat gesneden ondersteuning nodig. Meedenken vergroot de motivatie.
  • Economisch principe: Dat betekent dat de maatregelen er op uit zijn om met minimale inspanning een maximaal resultaat te behalen.
Deze uitgangspunten zijn gebaseerd op de haalbaarheid van interventies. Het is onmogelijk om in een klas met 25 of meer kinderen, voor ieder kind met een zorgindicatie iets speciaals te doen. En dan hebben we het nog niet over de kinderen die geen indicatie hebben en ook zorg nodig hebben.

Veel interventies die goed zijn voor kinderen met een zorgindicatie zijn ook goed voor de andere leerlingen.(rijke leeromgeving). Integreer dus wat goed is voor kinderen met dyslexie in je aanpak (didactiek).






maandag 21 januari 2013

Dyslexie en het gedrag

Opvallend is, dat leraren ook veel kenmerken noemen van dyslexie die niet direct met lezen en schrijven te maken hebben. Dat sluit aan bij wat hieronder beschreven is. Gedragsproblemen of problemen met woordenschat zijn dan eerder een gevolg van dyslexie. Door deze kenmerken te observeren krijgt de leraar wel een breder beeld van de problemen van de leerling en is het beter mogelijk om maatwerkoplossingen te bieden. Problemen worden verder gesignaleerd bij spreken ( weinig structuur in presentaties) en beperkte woordenschat of verkeerd woordgebruik.

Deze problemen hebben gevolg voor het gedrag van leerlingen. Vaker zijn ze onzeker, hebben weinig vertrouwen, en hebben faalangst. Daardoor zijn ze afwachtend, nemen geen initiatief en geven snel op. Het gevolg is slechte prestaties en motivatieproblemen. Vaak vertonen deze leerlingen ook vermijdingsgedrag: ‘maak jij het verslag maar (ik heb dyslexie!), opdrachten vooruit schuiven of een smoes bedenken de opdracht niet te doen.

Technisch-en begrijpendlezen, spelling en schrijven
Er zijn verschillende kenmerken van dyslexie. Zij kunnen verdeeld worden over de volgende onderdelen van taal en leren.

Technisch lezen:
• moeite met hardop lezen / moeite met oplezen/voorlezen
• slecht leestempo / lange leestijd nodig
• woorden lezen die er niet staan

Wat betreft ict, is een nieuwe ontwikkeling ‘sleeplezen’. Sleeplezen is een werkwijze m.b.v. een pen waarbij de tekst meegelezen wordt en de leerling de tekst markeert. Op die manier gaat een leerling van lieverlee meer tempo maken en neemt het technisch lezen toe.

Zie de website: www.sleeplezen.nl en het artikel ‘lezen zoals je praat’.

Citaat:
“Het is een combinatie van leesstrategie en leestherapie, directief en gericht op vloeiendheid en tempo. Sleeplezen® maakt gebruik van een pen die niet schrijft maar een felgekleurde punt heeft.

De woorden in een zin worden tijdens het Sleeplezen® allemaal aan elkaar geplakt tot één lang woord, terwijl de pen van de begeleider in een gelijkmatig tempo bovenlangs de tekst schuift. Zinnen worden zonder pauzes gelezen waardoor je als het ware leest zoals je praat.

Er is tijdens het lezen geen aandacht voor en feedback op wat niet goed gaat. De begeleider let alleen op de techniek en de manier van lezen. Het gaat erom dat de leerling de penpunt heel precies volgt en de klanken die eronder staan Uitspreekt”

Begrijpend lezen
• weinig begrip van de tekst, lezen op woord- en zinsniveau
• begrijpen de opdracht niet en geschreven instructie verkeerd
• slechte resultaten bij schriftelijke overhoringen

Voor begrijpend lezen en technisch lezen zijn meeleesboeken helpend. De tekst wordt gelezen door de computer en de leerling wijst mee. Meelees e-books zijn te vinden op: ·
E-boeken Rian Visser
Dijkstra Hardenberg
Coda junior

Spelling
veel spellingfouten, waarbij de leerling zegt “ja, maar ik heb dyslexie”, bijvoorbeeld punten op de verkeerde plaats, letters in spiegelschrift, spelling past niet bij woordbeeld, geen punten en komma’s, letters verwisseld.
spellingregels niet vasthouden.

Ook hier helpen oefenprogramma’s met ict met directe feedback:
Woef
Muiswerk
Woordenhaai

Schrijven
• lang nadenken bij schrijven, veel tijd nodig om gedachten te ordenen
• korte antwoorden bij reflectievragen;
• verkeerde, rommelige, onduidelijke opbouw van de tekst
• Slecht handschrift

Programma’s om gedachten te ordenen in mindmaps en dyslectische leerlingen van tablet of computer gebruik te laten maken, helpt. Ook het gebruik van de spellingcorrector. Dyslectische leerlingen zijn gebaat met software die gesproken tekst omzet in geschreven. Dat kan b.v. met Dragonnaturallyspeaking 




maandag 14 januari 2013

DE dyslect bestaat niet...

Het is namelijk altijd een specifiek kind met zijn/haar eigen karakter en de mate van dyslexie.

Leerlingen met dyslexie vragen een specifieke aanpak. Doordat ze minder makkelijk leren lezen en schrijven en daardoor met meer moeite teksten schrijven vraagt dat van hen buitengewone inspanning. Overconcentratie kan daarvan even goed het resultaat zijn, als vermijdingsgedrag of motivatieverlies.

Op het persoonlijke vlak zijn deze leerlingen in het ene uiterste ultieme doorzetters die vertrouwen in zichzelf houden, in het andere geval kampen ze met een laag zelfbeeld. Kortom, het vraagt veel van de leraar om deze leerlingen erbij te houden, aandacht te hebben voor hun situatie en onderwijs te ontwerpen waarbij dyslexie geen hindernis meer is en de leerling op zijn intellectuele niveau kan presteren.

Kijken in 3D
Een leerling met dyslexie heeft de eigenschap om snel beelden te vormen. Het bijzondere daarbij is, dat hij de beelden tegelijk van alle kanten kan waarnemen. Bij het zien van een plaatje van een huis, ziet hij zowel de voorkant, de zijkant, de achterkant en de bovenkant, als een driedimensionaal bewegende beeld.

Op die manier kijkt hij ook naar letters en woorden. Daarbij is echter maar een vorm goed, terwijl de leerling de letter d evengoed als b, p of q ziet. Het vraagt dus veel inspanning om de woorden goed te begrijpen en te schrijven. Als een woord is gekoppeld aan een beeld, leert de leerling het beeld te zien. Bij de letters s c h o o l, leert hij zich een beeld te vormen van de het gebouw waar hij iedere dag naar toe gaat.

Rijdt mijn trein nou of ......
Maar bij woorden waar dat niet zo gemakkelijk gaat, wordt dat beeld niet gevormd en komt de goede verklanking met veel moeite tot stand. Dat vraagt veel concentratie, zoveel dat het nauwelijks is op te brengen. Het kan leiden tot vervreemding en zelfs tot fysieke klachten. Voor de niet-dyslectici: het verstoren van het evenwicht is een beetje te vergelijken met de situatie dat je in een trein zit en je bespeurt plotseling beweging en je denkt dat jouw trein rijdt, terwijl de ander in beweging komt.

Voor het leren heeft dat logischerwijze een aantal mogelijke gevolgen. Het lastige is, dat lang niet elke dyslectische leerling dezelfde gedragsverschijnselen heeft. Het kan zijn dat de leerling oververmoeid is en meer fouten gaat maken bij lezen en schrijven, dat ze proberen taken te vermijden en faalangst ontwikkelen. Je ziet ook, dat deze leerlingen onrustig zijn, of dagdromen. Naast de vaak schrijnende problemen met spelling en lezen, vallen deze leerlingen dus ook op door hun gedrag (dat een gevolg is van hun dyslexie).


woensdag 9 januari 2013

Rapport: Taal- en spraaktechnologie in het onderwijs

Onlangs verscheen het rapport 'Onderzoek taal- en spraaktechnologie en onderwijs' van de Nederlandse Taalunie. Het rapport is bedoeld voor educatieve uitgeverijen, begeleiders, leraren en ontwikkelaars en producenten van taal- en spraaktechnologie en gaat over de beschikbaarheid van taal- en spraaktechnologie (TST) in lesmethoden. Tevens geeft het inzicht in de toepassingen die op dit moment mogelijk zijn. Het onderzoek beperkt zich tot het vak Nederlands.

Uit het onderzoek blijkt onder andere dat men in het onderwijs weinig bekend is met taal-en spraaktechnologie, met uitzondering van het speciaal onderwijs. Hier is men al langer vetrouwd met ondersteunende of compenserende technologieën. Ook het gebruik van de computer in de lessen Nederlands blijkt nog gering te zijn en beperkt zich voornamelijk tot tekstverwerken, presenteren, e-mail en internet.

Het complete rapport kunt u downloaden op de website Taalunieversum. Er is ook een samenvatting beschikbaar. Op deze website staan tevens enkele filmpjes die duidelijk maken wat er zoal mogelijk is.

Vier in balans
Jaarlijks brengt Kennisnet de Vier in balans monitor uit. De monitor geeft inzicht in de laatste stand van zaken van ict en onderwijs en beschrijft nieuwe ontwikkelingen. De vraag die in de monitor beantwoord wordt is: op welke manier kan ict de effectiviteit en efficiëntie van het onderwijs verbeteren. U kunt de monitor 2012 downloaden of bestellen op de website van Kennisnet.


dinsdag 8 januari 2013

Steunpunt Passend onderwijs

Het Steunpunt Passend Onderwijs geeft ouders van leerlingen met extra ondersteuningsbehoefte, zoals chronisch zieke of gehandicapte kinderen of kinderen met leer- en/of gedragsproblemen, informatie over passend onderwijs. Het Steunpunt Passend Onderwijs is een samenwerking tussen Balans, CG-Raad en Platform VG.

Het Steunpunt Passend Onderwijs is onderdeel van 5010, het informatiepunt voor ouders met vragen over onderwijs.



Wat is passend onderwijs? Wat is de stand van zaken rond de Wet passend onderwijs? Hoe zitten de samenwerkingsverbanden in elkaar? Heeft uw kind dyslexie, ADHD, een lichamelijke beperking of is het chronisch ziek en zoekt u een geschikte school?

De wijze waarop onderwijs en ondersteuning op school wordt geregeld voor leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben verandert ingrijpend met de invoering van passend onderwijs.

Bij het Steunpunt Passend Onderwijs vindt u informatie over de Wet passend onderwijs en de gevolgen hiervan voor uw kind. Ook informeren we u over de laatste ontwikkelingen, tonen we voorbeelden van passend onderwijs in de praktijk en zetten we de belangrijkste documenten op een rij.

Tijdens de openingstijden op werkdagen van 10.00-15.00 uur kunt u bellen of mailen met al uw vragen over passend onderwijs. Zie Steunpunt Passend Onderwijs.




maandag 7 januari 2013

NOT 2013: Dyslexiestraat

In de Dyslexiestraat op de De Nationale Onderwijs Tentoonstelling 2013 (NOT) staan exposanten op het gebied van dyslexie bij elkaar. Behandelaars, maar ook aanbieders van compenserende software.

Hieronder vindt u het aanbod in de Dyslexiestraat:

12-Learn
12-Learn, een praktijk voor kinder- en jeugdpsychologie, biedt succesvolle professionele begeleiding aan kinderen, jeugdigen en hun ouders bij leer- en ontwikkelingsproblemen in het onderwijs. Wij zijn specialist in (vergoede) dyslexiezorg, dyscalculie, gedrags- en werkhoudingsproblemen. 12-Learn organiseert tevens trainingen en masterclasses voor beroepskrachten. Meer informatie over ons complete zorgaanbod? Kom naar stand 11G039.

Dedicon
Dedicon onderzoekt en ontwikkelt oplossingen die ervoor zorgen dat iedereen kan lezen wat hij wil in de vorm die bij hem past. Dedicon biedt leerlingen met een visuele beperking of dyslexie educatieve materialen in diverse aangepaste leesvormen. Ruim 80% van de populaire methoden is beschikbaar in gesproken vorm (Daisy). Daarnaast is er een uitgebreide collectie digitale bestanden voor dyslexiesoftware. Kom naar stand 11G011.

Sprint
Sprint helpt kinderen, jongeren en volwassenen met lees-, schrijf- en spellingsproblemen zoals dyslexie. Naast de uitgebreide voorleesfuncties en de auditieve feedback tijdens het schrijven biedt Sprint de gebruiker ook een reeks zeer handige tools (spellingchecker, woordvoorspeller, woordenboeken, tekstherkenning (OCR), samenvatten). Dankzij Sprint zijn alle documenten op computer (Internet, Word, PDF, …) toegankelijk. Kom naar stand 11G015.

LBRT
De LBRT is een vereniging van leerkrachten die zich hebben gespecialiseerd in de hulp aan kinderen en volwassenen met leerproblemen. Remedial teachers helpen leerlingen/cliënten op school of in hun eigen praktijk. Tevens kunnen zij bij dyslexie als mede-behandelaar actief zijn onder de eindverantwoordelijkheid van een hoofdbehandelaar.
De LBRT richt zich, binnen alle vormen van onderwijs en behandeling, op de kwaliteitsbewaking van remedial teaching en de professionaliteit van de remedial teacher. Daarnaast behartigt zij de belangen van haar leden. Kom naar stand 11G047.

LeesLETTERS
leesLETTERS is een (web-)winkel met ‘alles over letters en lezen’, gericht op professionals (leerkrachten, dyslexiespecialisten, remedial teachers en logopedisten), ouders van dyslectische kinderen, alfabetiseringscursisten én leesliefhebbers met een uitgebreid aanbod van makkelijk te lezen boeken, taal- en leesspelletjes, eenvoudige leeshulpmiddelen en leescadeaus. Ook organiseert de winkel workshops over lezen. Kom naar stand 11G043.

Lexima
Lexima werd 10 jaar geleden opgericht vanuit de visie dat ondersteunende technologie kinderen met dyslexie succesvoller en sterker maakt. Meer dan 5.000 scholen werken nu met onze producten. Lexima verzorgt CEDEO erkende cursussen, doet effectonderzoek, stuurt dyslexie-ict implementatietrajecten op scholen en levert advies op maat voor elk kind of volwassene. Kom naar stand 11G031.

Masterplan
Het Masterplan Dyslexie werkt in opdracht van het ministerie van OCW aan de invoering van de dyslexieprotocollen voor het basis- en voorgezet onderwijs. Het Masterplan wordt uitgevoerd door het Expertisecentrum Nederlands en KPC Groep. Het Expertisecentrum werkt aan de verbetering van taalonderwijs door wetenschap en onderwijspraktijk te verbinden. KPC Groep werkt aan het verbeteren van leren en opleiden. Kom naar stand 11G028.

Braams&Partners
Braams&Partners is gespecialiseerd in de diagnostiek en behandeling van dyslexie en dyscalculie en gevestigd in Deventer, Apeldoorn en Zwolle. Vanuit ons expertisecentrum worden ook leermiddelen ontwikkeld: software voor het leren lezen en schrijven (Woordenhaai) en voor rekenen (Cijferhaai), en opzoekboekjes als hulpmiddel voor spellen, rekenen en wiskunde, als ondersteuning van het geheugen. Kom naar stand 11G048.

ONL
Onderwijszorg Nederland (ONL) is een coöperatie van 19 onderwijsadviesbureaus van EDventure en biedt gespecialiseerde landelijke zorg bij diagnose en behandeling van (ernstige) dyslexie bij kinderen. ONL heeft gespecialiseerde orthopedagogen en psychologen in dienst die dagelijks intensief en geïntegreerd samenwerken met scholen, ouders, kinderen en zorgverzekeraars. In de dienstverlening van ONL staat het individuele kind centraal. Kom naar stand 11G023.

Opdidakt en Opdidakt Supplies
Opdidakt is een multidisciplinair instituut. Het kenmerkt zicht door het aanbieden van onderwijskundige, psychologische en vergoede dyslexiezorg.
Opdidakt Supplies houdt zich bezig met ondersteunende materialen en software voor mensen met dyslexie. We bieden o.a. voorleessoftware, daisy spelers en didactische software. Ook worden er product en implementatie trainingen verzorgd. Kom naar stand 11G010.

RID
Het Regionaal Instituut voor Dyslexie (RID) is sinds 1989 dé specialist in onderzoek naar en behandeling van dyslexie. Met wetenschappelijk aangetoonde behandelresultaten, meer dan 20 jaar ervaring, een gemiddelde cliëntbeoordeling van 8,5 en persoonlijke aandacht voor ieder kind binnen een specialistische setting. Het RID, de beste dyslexiebehandeling voor uw leerling. Kom naar stand 11G019.

Taal in Blokjes
Taal in Blokjes is ontwikkeld bij Stichting Taalhulp voor de behandeling van leerlingen met een dyslectische problematiek. Taal in Blokjes bestaat uit klankblokken, werkboeken, handleidingen, en materialen voor het oefenen van lezen en spellen. Taal in Blokjes is een uitsnede van de Fonologische & Leerpsychologische methode (F&L methode®). Deze methode is wetenschappelijk onderzocht en evidence-based. Kom naar stand 11G024.

Uitgeverij Bontekoe
Uitgeverij Bontekoe is gespecialiseerd in ondersteunende materiaal voor leeszwakke & dyslectische kinderen. Ons aanbod bestaat uit ruim honderd titels op meeleesCD's (Intervalmethode) en een nieuwe serie eigen leesboekjes.
Zo’n 20 jaar brengen we dit praktijkgericht materiaal uit voor met name het basisonderwijs, RT’ers en orthopedagogen. om naar stand 11G044.

Toch Nog Leren Lezen?
Toch Nog Leren Lezen? is een evidence supported methode voor remedial teaching, die voor elke school haalbaar is. Nieuw is de nu volledige dolle drietjesweg. Daarmee leert de zwakkere dyslecticus sneller en gemotiveerder lezen. Ook in deze stand: de bekende L2S Spraaksoftware voor o.a. dyslecten. Laagdrempelig, doelmatig en zeer betaalbaar! Kom naar stand 11G016.

Yoleo - maakt lezen leuk
Yoleo is een online game die kinderen op een plezierige manier stimuleert om te gaan lezen. In de game staat een boekenkast waarin een grote collectie populaire jeugdboeken wordt aangeboden in hybride vorm (een combinatie van beeld en spraak). Voor kinderen die moeite hebben met lezen is dat een uitkomst. Met Yoleo wordt lezen niet alleen leuker, maar zeker ook makkelijker. Kom naar stand 11G045


Vraag hier uw gratis toegangsbewijs aan.