maandag 21 januari 2013

Dyslexie en het gedrag

Opvallend is, dat leraren ook veel kenmerken noemen van dyslexie die niet direct met lezen en schrijven te maken hebben. Dat sluit aan bij wat hieronder beschreven is. Gedragsproblemen of problemen met woordenschat zijn dan eerder een gevolg van dyslexie. Door deze kenmerken te observeren krijgt de leraar wel een breder beeld van de problemen van de leerling en is het beter mogelijk om maatwerkoplossingen te bieden. Problemen worden verder gesignaleerd bij spreken ( weinig structuur in presentaties) en beperkte woordenschat of verkeerd woordgebruik.

Deze problemen hebben gevolg voor het gedrag van leerlingen. Vaker zijn ze onzeker, hebben weinig vertrouwen, en hebben faalangst. Daardoor zijn ze afwachtend, nemen geen initiatief en geven snel op. Het gevolg is slechte prestaties en motivatieproblemen. Vaak vertonen deze leerlingen ook vermijdingsgedrag: ‘maak jij het verslag maar (ik heb dyslexie!), opdrachten vooruit schuiven of een smoes bedenken de opdracht niet te doen.

Technisch-en begrijpendlezen, spelling en schrijven
Er zijn verschillende kenmerken van dyslexie. Zij kunnen verdeeld worden over de volgende onderdelen van taal en leren.

Technisch lezen:
• moeite met hardop lezen / moeite met oplezen/voorlezen
• slecht leestempo / lange leestijd nodig
• woorden lezen die er niet staan

Wat betreft ict, is een nieuwe ontwikkeling ‘sleeplezen’. Sleeplezen is een werkwijze m.b.v. een pen waarbij de tekst meegelezen wordt en de leerling de tekst markeert. Op die manier gaat een leerling van lieverlee meer tempo maken en neemt het technisch lezen toe.

Zie de website: www.sleeplezen.nl en het artikel ‘lezen zoals je praat’.

Citaat:
“Het is een combinatie van leesstrategie en leestherapie, directief en gericht op vloeiendheid en tempo. Sleeplezen® maakt gebruik van een pen die niet schrijft maar een felgekleurde punt heeft.

De woorden in een zin worden tijdens het Sleeplezen® allemaal aan elkaar geplakt tot één lang woord, terwijl de pen van de begeleider in een gelijkmatig tempo bovenlangs de tekst schuift. Zinnen worden zonder pauzes gelezen waardoor je als het ware leest zoals je praat.

Er is tijdens het lezen geen aandacht voor en feedback op wat niet goed gaat. De begeleider let alleen op de techniek en de manier van lezen. Het gaat erom dat de leerling de penpunt heel precies volgt en de klanken die eronder staan Uitspreekt”

Begrijpend lezen
• weinig begrip van de tekst, lezen op woord- en zinsniveau
• begrijpen de opdracht niet en geschreven instructie verkeerd
• slechte resultaten bij schriftelijke overhoringen

Voor begrijpend lezen en technisch lezen zijn meeleesboeken helpend. De tekst wordt gelezen door de computer en de leerling wijst mee. Meelees e-books zijn te vinden op: ·
E-boeken Rian Visser
Dijkstra Hardenberg
Coda junior

Spelling
veel spellingfouten, waarbij de leerling zegt “ja, maar ik heb dyslexie”, bijvoorbeeld punten op de verkeerde plaats, letters in spiegelschrift, spelling past niet bij woordbeeld, geen punten en komma’s, letters verwisseld.
spellingregels niet vasthouden.

Ook hier helpen oefenprogramma’s met ict met directe feedback:
Woef
Muiswerk
Woordenhaai

Schrijven
• lang nadenken bij schrijven, veel tijd nodig om gedachten te ordenen
• korte antwoorden bij reflectievragen;
• verkeerde, rommelige, onduidelijke opbouw van de tekst
• Slecht handschrift

Programma’s om gedachten te ordenen in mindmaps en dyslectische leerlingen van tablet of computer gebruik te laten maken, helpt. Ook het gebruik van de spellingcorrector. Dyslectische leerlingen zijn gebaat met software die gesproken tekst omzet in geschreven. Dat kan b.v. met Dragonnaturallyspeaking 




Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen