zaterdag 1 oktober 2011

Autisme, hoe doe ik dat..?: Werkboek "Ik leer anders"...

De methode "Ik Leer Anders" is een bewezen methode voor allerlei leerproblematiek, zo ook voor dyslexie.

Voor uitgebreide informatie lees dit artikel op ons partnerblog over autisme:

Autisme, hoe doe ik dat..?: Werkboek "Ik leer anders"...: De succesvolle methode "Ik leer anders" is nu ook verkrijgbaar als praktisch werkboek voor leerlingen van de basisschool met met Autisme, le...

Begeleidingsmethode Fonoco.



Inleiding
Het behandelprogramma Fonoco richt zich op het verbeteren en automatiseren van een basisproces van lezen en spellen, namelijk de klank-tekenkoppeling ofwel fonologisch coderen.
Het programma is gebaseerd op de psycholinguïstische theorie, die er vanuit gaat dat het onvoldoende beheersen van basisprocessen van lezen en spellen de oorzaak vormt van het lees- en spellingsprobleem van dyslectici (Gerretsen, Vaessen & Ekkebus, 2003).

De laatste jaren is er steeds meer bewijs dat de oorzaken van dyslexie liggen in problemen met de verwerking van taal en dan met name de verwerking van fonologische aspecten van taal. Door toedoen van een fonologisch verwerkingstekort hebben dyslectici veel moeite met het representeren, opslaan en/of ophalen van spraakgeluiden. Dit uit zich bij dyslectici in het moeite hebben met de bewustwording van de klankstructuur en het manipuleren van klankeenheden binnen een woord (Blomert, 2005).

De theorie wordt ondersteund door psycholinguïstisch onderzoek, waarin wordt aangetoond dat dyslectici problemen ervaren bij het construeren van een fonologische representatie van woorden. Bij onvoldoende fonologische vaardigheden worden belangrijke woorden verkeerd geïnterpreteerd, waardoor er geen automatisering kan plaatsvinden (Blomert, 2005).

Het specifiek focussen op de klank-tekenkoppeling is van belang omdat uit onderzoek blijkt dat juist de klank-tekenkoppeling voor de ontwikkeling van de lees- en spelvaardigheid het belangrijkste fonologische proces vormt, omdat deze vaardigheid de basis vormt voor decoderen en coderen (Siegel, 2006).

Een andere belangrijke reden om specifiek te focussen op het trainen van de klank-tekenkoppeling om verbeteringen te bewerkstelligen is dat uit onderzoek blijkt dat het oefenen van specifieke woorden slechts woordspecifieke informatie oplevert, hetgeen enkel effect heeft op het lezen van de geoefende woorden. Dit leidt echter niet tot generalisatie naar niet getrainde woorden. Uit onderzoek blijkt dat wanneer men zich specifiek richt op subwoordeenheden, dit wel leidt tot generalisatie naar niet geoefende woorden (Van Daal, Reitsma & Van der Leij, 1994; Hatcher, Hulme & Ellis, 1994).

Het specifiek aandacht besteden aan de klank-tekenkoppeling, hetgeen de focus is van het nieuwe behandelprogramma Fonoco, lijkt op basis van deze gegevens voor de hand te liggen om verbeteringen in lezen en spellen te bewerkstelligen.

Wetenschappelijk onderzoek
Veel dyslectische kinderen beheersen de basisprocessen van lezen en spellen niet, hetgeen de oorzaak vormt van hun lees- en spellingsprobleem. Het door Praktijk van Waterschoot ontwikkelde behandelprogramma Fonoco, richt zich op het verbeteren en automatiseren van een basisproces van lezen en spellen, namelijk de klank-tekenkoppeling. De behandeling is computergestuurd en concentreert zich op de relaties tussen de letters en klanken en de herkenning van de Nederlandse klankstructuur.

In een wetenschappelijk onderzoek is het effect van het programma Fonoco op de klank-tekenkoppeling onderzocht. Uit de resultaten van het onderzoek blijkt dat alle kinderen een aanzienlijke progressie maken op de klank-tekenkoppeling. Kinderen blijken na afloop van de behandeling minder fouten te maken in het schrijven van de verschillende klanken en tevens is de toegankelijk van het letterbestand verbeterd. Dit houdt in dat de kinderen in vergelijking met de meting voorafgaand aan de behandeling de verschillende klanken sneller kunnen benoemen.

Aangezien de klank-tekenkoppeling van groot belang is bij het lezen en spellen is tevens onderzocht of de accuraatheid en snelheid van het lezen en spellen na afloop van de behandeling is toegenomen. Uit de resultaten blijkt dat er sprake is van een substantiële vooruitgang op het lezen van woorden. Ook op het gebied van spelling blijkt dat de kinderen na afloop van de behandeling minder fouten maken in het schrijven van klankzuivere woorden. De resultaten van het onderzoek impliceren dat het nuttig is expliciet aandacht te besteden aan de klank-tekenkoppeling.

http://www.praktijkvanwaterschoot.nl/index.html

Wat is dyslexie?

Dyslexie betekent letterlijk: niet kunnen lezen. De term komt uit het latijn, want dys = niet goed functioneren, lexis = taal of woorden.
Bij dyslexie gaat lezen, spellen en ook zelf schrijven, gezien de leeftijd en het onderwijsniveau, veel te moeizaam, terwijl iemand wel een gemiddelde intelligentie heeft. Er is alleen sprake van dyslexie als er geen andere oorzaken zijn die de leesproblemen kunnen verklaren. Bij dyslexie kunnen zowel lees- als spellingsproblemen voorkomen, maar deze komen ook los van elkaar voor. Officieel wordt dyslexie in Nederland aangeduid als:

"Een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen op woordniveau."

Hardnekkigheid is een belangrijk kenmerk van dyslexie, niet alleen bij het leren lezen en spellen, maar ook bij het snel en vlot kunnen lezen.
Het Protocol Leesproblemen en dyslexie geeft adviezen over hoe de school kinderen met leesproblemen kan begeleiden en ondersteunen. Ruim de helft van de kinderen gaat met deze hulp snel en goed vooruit. Is er ondanks extra hulp toch geen vooruitgang aan het eind van groep 3 dan kan er sprake zijn van dyslexie en is het raadzaam een dyslexie onderzoek te laten verrichten door school (als dat mogelijk is) of een extern deskundige te raadplegen.

http://www.steunpuntdyslexie.nl/wat-is-dyslexie/